Fundacja Education4All zrealizowała w 2025 roku projekt „Nauczmy się od siebie” w ramach programu „Aktywni+”, skierowany do osób starszych z małych miejscowości województwa świętokrzyskiego w Gminach Piekoszów, Chęciny oraz Łopuszno. Punktem wyjścia do działań było założenie, że seniorzy bardzo często są formalnie „aktywizowani”, ale realnie pozostają poza procesami decyzyjnymi i debatą publiczną – szczególnie na poziomie lokalnym.
Projekt nie miał charakteru rozrywkowego ani opiekuńczego. Skupiał się na wzmacnianiu podmiotowości obywatelskiej osób starszych: uczeniu ich, jak rozmawiać z urzędami, jak pisać wnioski i petycje, jak rozumieć kompetencje samorządu, a także jak bezpiecznie funkcjonować w świecie cyfrowym (ochrona danych osobowych, oszustwa, wyłudzenia). Ważnym elementem były również zajęcia z zakresu radzenia sobie ze stresem i zabierania głosu publicznie – bo wiele osób starszych deklarowało, że „nie ma odwagi mówić”, nawet gdy ma coś ważnego do powiedzenia.
Istotną częścią projektu były spotkania seniorów z radnymi i przedstawicielami władz lokalnych. Nie miały one charakteru promocyjnego ani politycznego, lecz rozmowy o tym, w jaki sposób mieszkańcy mogą realnie wpływać na sprawy swojej gminy. Efektem tych spotkań było tworzenie tzw. map potrzeb – zbiorów konkretnych problemów i postulatów zgłaszanych przez seniorów, dotyczących m.in. transportu publicznego, dostępu do opieki zdrowotnej, przestrzeni publicznej czy komunikacji z instytucjami.
Projekt miał charakter apolityczny, ale nie „beztreściowy” – dotyczył spraw bardzo konkretnych: relacji obywatel–państwo na najniższym, codziennym poziomie. Pokazywał, że wykluczenie osób starszych często nie wynika z braku chęci, lecz z braku narzędzi, języka i poczucia sprawczości.
Uważamy, że jest to temat bliski każdemu obywatelowi, ponieważ jest oddolny, społeczny, pokazujący Polskę lokalną i problemy, które rzadko trafiają na pierwsze strony, a które realnie decydują o jakości życia wielu ludzi.
Projekt dofinansowany ze środków programu wieloletniego na rzecz Osób Starszych „Aktywni+” na lata 2021–2025. Edycja 2025
